Współczesna okulistyka oferuje kilka metod trwałej poprawy widzenia. Jedną z najczęściej wybieranych jest laserowa korekcja wzroku, czyli zabieg refrakcyjny pozwalający zredukować lub usunąć wadę i uniezależnić się od okularów oraz soczewek kontaktowych. Nie każdy jednak może się jej poddać, dlatego o kwalifikacji decyduje badanie u okulisty.

Na czym polega laserowa korekcja wad wzroku?

Laserowa korekcja wzroku to zabieg, który zmienia kształt rogówki za pomocą lasera. Chodzi o to, aby światło wpadające do oka skupiało się dokładnie na siatkówce, co daje ostre widzenie. Poszczególne metody różnią się techniką, ale mają ten sam cel: skorygowanie wady refrakcji. W praktyce dzieli się je na metody głębokie, powierzchniowe i małoinwazyjne, a wybór konkretnej następuje po wizycie kwalifikacyjnej i zależy od rodzaju wady oraz budowy oka, przede wszystkim grubości rogówki.

Rodzaje wad wzroku korygowanych laserem

Laser sprawdza się przy wadach wynikających z nieprawidłowego kształtu gałki ocznej lub rogówki. Krótkowzroczność utrudnia ostre widzenie przedmiotów odległych. Dalekowzroczność pogarsza widzenie z bliska. Astygmatyzm, związany z nieregularnym kształtem rogówki, zniekształca obraz na każdą odległość. Zabieg pozwala skorygować wadę w szerokim zakresie dioptrii, ale jej ostateczną granicę wyznacza badanie kwalifikacyjne.

Metody laserowej korekcji wzroku

Metody korekcji dzieli się na trzy grupy, a o doborze decyduje przede wszystkim grubość rogówki i rodzaj wady. Metody głębokie, czyli LASIK i FemtoLASIK, modelują rogówkę pod cienkim płatkiem i są wskazane przy wystarczającej grubości rogówki. W FemtoLASIK do wytworzenia płatka wykorzystuje się laser femtosekundowy, który działa bez użycia ostrza. Metody powierzchniowe, do których należą LASEK, PRK i EBK, działają na zewnętrznej warstwie rogówki i bywają rekomendowane przy cieńszej rogówce lub zwiększonym ryzyku urazu oka. Osobną, małoinwazyjną opcją jest SMILE. To metoda trzeciej generacji służąca do korekcji krótkowzroczności i astygmatyzmu, która nie wymaga tworzenia płatka rogówki. Ostateczny dobór techniki należy do okulisty i wynika z badań wykonanych podczas kwalifikacji. Dlatego osoby rozważające laserową korektę wzroku zwykle zaczynają od konsultacji, na której lekarz dobiera metodę do budowy oka i rodzaju wady.

Kwalifikacja do laserowej korekcji wzroku – kto może być pacjentem?

Do laserowej korekcji kwalifikują się osoby ze stabilną wadą wzroku i w odpowiednim wieku, u których stan oczu pozwala na bezpieczne przeprowadzenie zabiegu. Sama chęć pacjenta nie wystarczy, ponieważ o tym, czy korekcja jest możliwa, decydują obiektywne wyniki badań. Okulista ocenia między innymi rodzaj i wielkość wady, grubość oraz kształt rogówki, a także ogólny stan zdrowia. Część osób trafia na zabieg bez przeszkód, u innych konieczne bywa odroczenie decyzji albo wybór konkretnej metody dopasowanej do budowy oka. Zdarza się też, że badanie ujawnia przeciwwskazanie, które całkowicie wyklucza korekcję laserową. Z tego powodu kwalifikacja zawsze poprzedza zabieg i obejmuje komplet badań, a nie pojedynczy pomiar wady.

Wymagania dotyczące wieku i stanu zdrowia

Zabieg wykonuje się zwykle u osób po 18. roku życia, a część klinik przyjmuje pacjentów od 21 lat. Powodem jest to, że do tego czasu wada wzroku zwykle się stabilizuje. Przyjmuje się, że przez co najmniej 12 miesięcy przed zabiegiem wada nie powinna się znacząco zmieniać. Liczy się także ogólny stan zdrowia, ponieważ niektóre schorzenia ogólne i choroby oczu zwiększają ryzyko powikłań. Szczegółowy wykaz takich sytuacji opisuje sekcja o przeciwwskazaniach.

Jak przebiega kwalifikacja do zabiegu korekcji wzroku?

Kwalifikacja zaczyna się od wywiadu medycznego. Okulista pyta o ogólny stan zdrowia, przebyte choroby, przyjmowane leki i historię wady wzroku. Następnie wykonuje komplet badań: pomiar ostrości widzenia, ciśnienia wewnątrzgałkowego, badanie dna oka oraz topografię rogówki. Topografia jest tu kluczowa, bo pokazuje kształt i grubość rogówki oraz pozwala wykryć stożek rogówki. Na tej podstawie lekarz dobiera metodę albo odracza decyzję. Pacjent dowiaduje się też o możliwych ryzykach i o tym, jakich efektów może się spodziewać.

Przeciwwskazania do laserowej korekcji wzroku

Laserowa korekcja jest bezpieczna, ale ma swoje granice. Przeciwwskazania dzieli się na okulistyczne i ogólne. Po stronie okulistycznej zabieg wykluczają między innymi jaskra, zaćma, stożek rogówki, zaawansowane suche oko oraz stany zapalne oka. Znaczenie ma także grubość rogówki, ponieważ zbyt cienka rogówka podnosi ryzyko powikłań. Zabiegu nie wykonuje się również przy niestabilnej wadzie, która wciąż się zmienia. Wśród przeciwwskazań ogólnych wymienia się choroby autoimmunologiczne, cukrzycę, część schorzeń neurologicznych, a także ciążę i okres karmienia piersią. Wszystkie te czynniki ocenia się na wizycie kwalifikacyjnej.

Jak przebiega zabieg laserowej korekcji wady wzroku?

Sama operacja laserowa oczu trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut na jedno oko. Wykonuje się ją w znieczuleniu miejscowym, w postaci kropli, więc jest bezbolesna. Powieki zabezpiecza się rozwieraczem, który zapobiega mruganiu. Dalszy przebieg zależy od metody. W technikach głębokich, takich jak LASIK, laser modeluje rogówkę pod odchylonym płatkiem, który następnie wraca na miejsce. W metodach powierzchniowych, jak PRK, usuwa się zewnętrzną warstwę rogówki, a nabłonek odbudowuje się w ciągu kilku dni. W metodzie SMILE laser nie tworzy płatka, a korektę wykonuje się przez niewielkie nacięcie.

Rekonwalescencja jest zwykle krótka i pacjent szybko wraca do codziennych zajęć. W pierwszych dniach mogą pojawić się suchość oka, światłowstręt i uczucie piasku pod powiekami, które ustępują w miarę gojenia. Ważne jest stosowanie zaleconych kropli, unikanie wysiłku fizycznego i pojawianie się na wizytach kontrolnych. To one pozwalają monitorować gojenie i utrwalić efekty laserowej korekcji wzroku.

Jak wybrać klinikę do korekcji wzroku?

Wybór kliniki wpływa na bezpieczeństwo i skuteczność zabiegu, dlatego warto sprawdzić kilka rzeczy. Liczy się doświadczenie kadry i liczba przeprowadzonych procedur. Znaczenie ma też dostępny sprzęt oraz zakres oferowanych metod, ponieważ szerszy wybór ułatwia dopasowanie techniki do wady. Warto przejrzeć opinie pacjentów i zwrócić uwagę na to, czy placówka jasno informuje o przebiegu, ryzykach i kosztach. Ostateczny dobór techniki należy do okulisty i wynika z badań wykonanych podczas kwalifikacji. Dlatego osoby rozważające laserową korektę wzroku zwykle zaczynają od konsultacji, na której lekarz dobiera metodę do budowy oka i rodzaju wady.